Aktualności

W Środę 28 października 2015 r. gościliśmy konserwatorów - zegarmistrzów z Poznania, którzy ku naszemu zdziwieniu uświadomili nas, że na naszej wieży mamy niezwykle cenny zabytek w postaci zegara wieżowego Johanna Mannhardta z 1907 roku, który jest jedynym takim mechanizmem w Polsce i dość rzadkim okazem w Europie i świecie. Ze wstępnej ekspertyzy wynika, że zegar przestał działać zaraz po wojnie, jest częściowo zdekompletowany, szacunkowa kwota renowacji zegara kształtuje się w okolicach 50 000,00 zł. Ze względu na unikalność tego zegara będziemy starali się przywrócić go do życia, tak aby w przyszłości mógł wyznaczać nam czas, wpisywać się, jak przed wielu laty w nasze codzienne życie, a dla gości i turystów zachwycać swoim pięknem i geniuszem działania. W związku z tym rozpoczynamy poszukiwania środków na naprawę i konserwację naszego zegara Mannhardta.

Kilka słów o twórcy: Johann Mannhardt i jego fabryka

Johann Mannhardt urodził się 31. września 1798 roku w miasteczku Tegernsee, mieszczącego się nad jeziorem Tegern, obecnie w kraju związkowym Wolne Państwo Bawaria (Freistaat Bayern). Region ten słynie z uzdrowisk i górskich krajobrazów. Początkowo pracował jako pasterz, kształcąc się jednocześnie w zawodach technicznych. Johann Mannhardt był bowiem nie tylko konstruktorem zegarmistrzowskim, ale i wynalazcą. Pracował on nad udoskonalaniem materiałów budowlanych, młynów, pras, tokarek, a nawet gilotyn. Brał udział w projektowaniu elementów do Starej Pinakoteki – monachijskiego muzeum sztuki. W 1826 roku skonstruował swój pierwszy zegar wieżowy dla wieży kościoła w Egern w Bawarii.

Największe jednak osiągnięcia Johann Mannhardt zyskał w dziedzinie zegarmistrzostwa. W tej dziedzinie był bowiem wynalazcą dwóch wychwytów, zwanych: wychwytnożycowy typu Mannhardta i wychwyt Manhardta.

Po wielu pracach i zdobywaniu doświadczenia, w 1844 roku Johann Mannhardt realizuje decyzję o utworzeniu własnej fabryki pod nazwą „Królewska Fabryka Zegarów Wieżowych w Monachium” (Königlich Bayerische Hof-Thurmuhren-Fabrik Johann Mannhardt in München). Pod tą nazwą działała ona do 1928 roku, kiedy to przejęła ją firma Philipa Hörza z Ulm (Philip Ulmer Turmuhrenfabrik). Produkty Mannhardta możemy spotkać w najbardziej wyszukanych gmachach Niemczech (Katedra w Kolonii, Ratusz w Erfurcie, niegdyś także katedra w Monachium). Zegary Johanna Mannhardta oznaczały się niezwykle wysoką jakością wykonania, a także niekiedy także wyszukaną finezją artystyczną. Ze względu na stosowanie wynalezionej przez siebie odmiany wychwytu nożycowego (palety zamontowane bezpośrednio na pręcie wahadła, a nie przy kotwicy) bądź w ogóle skomplikowanego wychwytu wolnego Mannhardta, zegary te oznaczały się bardzo wysoką dokładnością. 

Zegary Johanna Mannhardta były "najwyższą półką" na zegarmistrzowskim rynku niemieckim zegarów wieżowych w II połowie XIX wieku oraz przez I wojną światową. 

Dotychczas jedynym znalezionym zegarem Johanna Mannhardta w Polsce jest zegar na wieży kościoła w Papowie Toruńskim. Egzemplarz tej samej konstrukcji, jak zegar na wieży kościoła w Papowie Toruńskim, znaleźć można w "Muzeum Bawarskim". 

Johann Mannhardt zmarł 25. września 1878 roku w Monachium i tam został pochowany na Starym Cmentarzu Południowym (Alert Südfriedhof), dziś już nieczynnym. Zakład po śmierci prowadzili dalej jego współpracownicy, utrzymując do samego końca wysoką jakość wykonania.